Sổ tay nhà quản lý

Mỗi khi đi qua sông Tô Lịch, rồi sông Kim Ngưu, sông Lừ, sông Sét ở Hà Nội, khách tham quan không tránh khỏi những tiếng thở dài bởi màu nước đen ngòm, mùi hôi thối nồng nặc bốc lên, làm ô nhiễm môi trường. Nguồn nước thải chẳng có gì là thanh lịch lắm từ những con sông này chảy vào sông Nhuệ, sông Đáy đưa mùi hôi thối xuống tận Hà Nam và ra nhiều địa phương khác vùng hạ lưu…

Cứ ngẫm đến khoản tiền hàng nghìn tỷ để cải tạo con kênh Thị Nghè-Nhiêu Lộc ở TP.HCM mà vẫn không đâu vào đâu mới thấy hình như đâu đó, việc cải tạo những con sông “chết” ở Thủ đô ngàn năm văn hiến dường như trước mặt là một cuối đường hầm.

Thế mà mới đây, một ý tưởng táo bạo và hấp dẫn của một kỹ sư ở Sở NN&PTNT Hà Nội là lấy nước sông Đà để phục hồi những con sông “chết” ở Hà Nội, đồng thời thường xuyên thau rửa những ô nhiễm không chỉ những con sông Kim Ngưu, sông Lừ, sông Sét mà còn cả sông Nhuệ, sông Đáy…, tạo ra một diện mạo sinh thái tuyệt vời cho Thủ đô trong tương lai.

Có gì đâu, ý tưởng cho rằng con sông Đà trước khi chảy vào sông Hồng để qua Thủ đô Hà Nội thì được “nắn” theo con đường khác theo cao độ tự nhiên.

Theo tính toán, trên sông Đà có hai hồ thuỷ điện bậc thang (Hoà Bình và Sơn La) đã đi vào hoạt động; hồ thuỷ điện Lai Châu đang xây dựng vì vậy nguồn nước sông Đà luôn ổn định cả về mùa kiệt (mỗi tổ máy phát điện của nhà máy thuỷ điện Hoà Bình có lưu lượng 300m3/s, nếu vận hành cả 8 tổ lưu lượng là 2.400m3/s). Nước sông Đà vào mùa kiệt không có phù sa, trong và sạch, đủ tiêu chuẩn cung cấp cho trồng rau sạch, nuôi trồng thuỷ sản và các ngành kinh tế khác, tạo ra được dòng chảy thường xuyên trên các con sông, trong khi các nhà máy xử lý nước thải chưa đưa vào hoạt động, có tác dụng pha loãng lượng nước thải bị ô nhiễm trên các sông, hồ thuộc khu vực nội thành.

Với lợi thế cao độ mực nước như trên, khi cần tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp thì đưa nước về kênh tưới Phù Sa và kênh tưới Đan Hoài, hoàn toàn chủ động được thời vụ và có thể bỏ được một số trạm bơm tưới cấp II. Kênh mới xây dựng có cao độ mực nước ổn định, nước trong và sạch, tạo ra được tuyến du lịch theo đường thuỷ từ Hồ Tây lên khu nước khoáng Thuần Mỹ…

Không thể kể chi tiết một công trình mang tính lịch sử ở một bài báo nhưng thiết nghĩ đây là một ý tưởng táo bạo và hấp dẫn ở nhiều góc độ khác nhau. Rất mong có sự quan tâm của những ai quan tâm đến diện mạo của Thủ đô yêu dấu của chúng ta trong tương lai.