Pháp luật » Điều tra

Một câu chuyện tưởng như đùa nhưng lại hoàn toàn có thật trong lịch sử tố tụng hình sự Việt Nam. Đó là trường hợp của ông Hoàng Văn Nội - Chánh án TAND huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn.

Số là, khi khối Toà án cấp huyện, tỉnh còn trực thuộc Bộ Tư pháp quản lý, vào tháng 5/1995, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã cho phép TAND huyện Bình Gia làm chủ đầu tư xây dựng trụ sở làm việc với mức dự toán kinh phí được duyệt là 550 triệu đồng. Đồng thời, Bộ Tư pháp cũng chỉ định ông Hoàng Văn Nội - Chánh án TAND huyện Bình Gia làm Trưởng BQLDA. Tham gia BQLDA còn có ông Hoàng Kim Tuần - Thẩm phán, Kế toán TAND huyện Bình Gia kiêm kế toán của dự án; bà Triệu Thu Phương, cán bộ kiêm thủ quỹ dự án. Nhà thầu thi công là Cty TNHH Nội Duệ do ông Lê Văn Phong làm Giám đốc.

Hợp đồng thi công ghi rõ: “Bên B tự lo nhân lực, tiền vốn để thi công. Bên A sẽ thanh toán đủ vốn khi hợp đồng xây dựng xong…”. Khi thi công, ông Phong đã giao cho con trai là Lê Thanh Hải trực tiếp làm Đội trưởng công trình. Trong quá trình thi công, do thiếu vốn, Hải đã nhờ ông Hoàng Văn Nội vay hộ của Ngân hàng NN&PTNT huyện Bình Gia số tiền 200 triệu đồng và hẹn khi nào có hạn mức do Bộ Tư pháp cấp sẽ trả. Tuy nhiên, khi vay được tiền, Lê Thanh Hải đã không đưa vào quỹ TAND huyện Bình Gia để xây dựng dự án mà đã trực tiếp cầm để chi tiêu.

Công trình hoàn thành, nghiệm thu đưa vào sử dụng, TAND huyện Bình Gia đã chuyển kinh phí của Bộ Tư pháp cấp trả cho Cty Nội Duệ. Nhưng Lê Thanh Hải lại không chuyển trả cho Ngân hàng NN&PTNT Bình Gia món nợ 200 triệu đồng cùng khoản lãi mà trước đó ông Hoàng Văn Nội lấy danh nghĩa là TAND huyện Bình Gia bảo lãnh vay.

Khi Ngân hàng NN&PTNT Bình Gia có đơn đề nghị Cơ quan CSĐT - Công an tỉnh Lạng Sơn vào cuộc, Lê Thanh Hải cũng thừa nhận khoản vay trên nhưng lấy lý do kinh tế gia đình khó khăn nên chưa trả. Nhưng cơ quan CSĐT - Công an tỉnh Lạng Sơn vẫn tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Hoàng Văn Nội về tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Khoản 1, Điều 165, Bộ luật Hình sự và ngày 07/4/2006, VKSND tỉnh Lạng Sơn đã có quyết định truy tố ông Hoàng Văn Nội về tội danh trên.

Qua 2 cấp xét xử, HĐXX đều nhận định, theo quy định hiện hành TAND huyện Bình Gia là đơn vị hành chính, sự nghiệp không thuộc diện được vay vốn các tổ chức tín dụng, được quy định tại Quyết định số 198/QĐ-NH của Thống đốc NHNN Việt Nam. Ngân hàng NN&PTNT huyện Bình Gia là tổ chức tín dụng biết quy định như vậy nhưng vẫn cho TAND huyện Bình Gia vay là các cán bộ Ngân hàng đã cố tình làm trái chứ không phải lỗi của ông Hoàng Văn Nội. Hạn mức mà Bộ Tư pháp cấp cho Tòa án Bình Gia xây dựng trụ sở không bị thất thoát. Hơn nữa, trước khi giải ngân, trong biên bản buổi họp Hội đồng tư vấn ngày 4/8/1995, có sự tham gia của ông Hoàng Văn Căn - Giám đốc Ngân hàng NN&PTNT Bình Gia cùng Trưởng phòng tín dụng, kế toán ngân hàng huyện Bình Gia. Chính hành vi cố ý làm trái của phía ngân hàng mới tạo điều kiện cho Lê Thanh Hải chiếm dụng vốn của ngân hàng. HĐXX cũng đã tuyên: Quan hệ hợp đồng tín dụng giữa Ngân hàng NN&PTNT Bình Gia và đại diện TAND huyện Bình Gia là giao dịch vô hiệu. Đó là chưa kể, số vốn đầu tư xây dựng do Bộ Tư pháp cấp không bị thất thoát, công trình đã được nghiệm thu và quyết toán. Nguyên nhân và hậu quả không có mối trực tiếp nên ông Hoàng Văn Nội không phạm tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng” như cáo trạng mà VKSND tỉnh Lạng Sơn truy tố. Từ những phân tích trên, cả hai cấp xét xử, HĐXX đều tuyên ông Hoàng Văn Nội vô tội và VKSND tỉnh Lạng Sơn đã phải công khai xin lỗi, tiến hành bồi thường oan sai cho ông Hoàng Văn Nội số tiền 33 triệu đồng.

Mặc dù đã được minh oan và được bồi thường nhưng số tiền đó không thể nào bù đắp nổi những mất mát về mặt tinh thần mà ông Nội phải gánh chịu. Nhưng điều đau đớn hơn cả là đến nay ông Nội vẫn chưa được phục hồi sinh hoạt Đảng, chưa được khôi phục lại chức vụ mà ông Nội từng đảm nhiệm.