Pháp luật » Điều tra

Theo Bộ KH&ĐT, đến tháng 9 năm nay, có gần 49 nghìn DN đã giải thể, phá sản, ngừng hoạt động, ngừng nộp thuế. Trong đó, phá sản, giải thể là 5.800 DN, khoảng 11.500 DN ngừng hoạt động và 31.500 DN ngừng nộp thuế. Như vậy, bình quân một quý có trên 12 nghìn DN giải thể, phá sản, ngừng hoạt động, ngừng nộp thuế. Với tốc độ này, dự báo cả năm 2011 số DN lâm vào tình trạng như trên có thể chiếm tới 10% trong tổng số 600 nghìn DN cả nước hiện nay.

Trong nền kinh tế thị trường, chuyện DN giải thể, phá sản, ngừng hoạt động là chuyện bình thường, nhưng có những Cty trước đó từng được coi là những “ông lớn” trong lĩnh vực mình hoạt động nhưng nay lại tuyên bố nợ đọng, tài sản biến mất một cách bất thường... Đơn cử như Cty CP Thép Vạn Lợi (Hải Phòng) khi xuất hiện trên sàn OTC, quy mô Vạn Lợi được "vẽ" với 14 DN thành viên, "doanh số khoảng 10 nghìn tỷ đồng/năm và sẽ đạt 1 tỷ USD vào năm 2012. Đây là một trong những DN Thép lớn nhất đất nước. Thế nhưng đến nay, Cty CP Thép Vạn Lợi (Hải Phòng) phải ngừng sản xuất, hàng nghìn lao động hiện không có việc làm, phải nghỉ việc, bị nợ lương.

Do vậy, vào ngày 18/10/2011, Cty CP Thép Vạn Lợi tổ chức Đại hội cổ đông bất thường để thảo luận và thông qua báo cáo tài chính Cty từ ngày 01/01 - 30/4/2011. Qua đây, DN này sẽ thông qua việc bán tài sản Cty để thực hiện việc trả các khoản nợ cho Ngân hàng và các chủ nợ. Đây là các khoản nợ hầu hết đã quá hạn. Tại Đại hội cổ đông bất thường, nhiều cổ đông bức xúc vì tài chính của Cty CP Thép Vạn Lợi bị thất thoát lớn, hàng trăm tỷ đồng “biến mất” không được giải thích rõ, có cổ đông còn đề nghị mời cơ quan Công an vào cuộc xác minh... Một cổ đông của Vạn Lợi cho biết, tại báo cáo tài chính của Cty CP thép Vạn Lợi thì tổng giá trị hàng tồn kho bị thiếu được phát hiện sau khi trình kiểm kê hàng tồn kho nhưng chưa rõ nguyên nhân và giá trị nguyên vật liệu bị thiếu khoảng 680 tỷ đồng (tính đến ngày 30/4/2011). Tài sản bị thiếu với giá trị lớn hơn cả vốn điều lệ của Cty là 590 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu là 187 tỷ đồng mà Cty không xác định được nguyên nhân là không thể chấp nhận được. Điều này cho thấy ban lãnh đạo Cty đã làm thất thoát tài sản của DN và không hoàn thành trách nhiệm quản lý DN theo quy định của pháp luật - cổ đông bất bình.

Trong đơn đề nghị làm rõ việc thất thoát tài sản của Cty CP Thép Vạn Lợi, cổ đông của DN này khẳng định: Theo số liệu báo cáo tài chính được kiểm toán thì các tài sản của Cty (tài sản được hình thành từ vốn vay) đã được sử dụng làm tài sản thế chấp cho các hợp đồng vay vốn ngắn hạn với ngân hàng. Với việc tài sản của Cty bị thiếu hụt với tổng giá trị hơn 680 tỷ đồng, thì nguồn tài sản đảm bảo khoản nợ vay ngân hàng bị thiếu hụt giá trị tương ứng. Theo số liệu báo cáo tài chính ngày 31/12/2010, thì giá trị tài sản bị thiếu hụt khoảng 120 tỷ đồng, nhưng đến ngày 30/4/2011 thì giá trị tài sản bị thiếu lại tăng lên đến hơn 680 tỷ đồng. Như vậy, chỉ trong một thời gian 4 tháng đầu năm 2011, Ban lãnh đạo Cty đã để thất thoát hơn 560 tỷ đồng nhưng lại không rõ nguyên nhân. Với giá trị tài sản bị thất thoát lớn hơn cả vốn điều lệ và vốn sở hữu của Cty thì HĐQT đã làm mất hết toàn bộ tài sản của các cổ đông.

Luật sư Phương Hữu Tuyến (Đoàn luật sư TP Hà Nội) sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ việc nói trên cho biết: Việc làm thất thoát tài sản của Cty có giá trị lớn, thất thoát nhiều trăm tỷ như trên không thể không làm rõ nguyên nhân và xử lý trách nhiệm của các cá nhân có liên quan. Do vậy các cơ quan chức năng cần xem xét và giải quyết sự việc trên. Bởi lẽ việc thất thoát tài sản lớn này có dấu hiệu của hành vi “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” và “cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”.

Khoảng 680 tỷ đồng của DN “biến mất” bất thường, không chỉ làm ảnh hưởng đến khả năng thu hồi nợ của các ngân hàng cho Cty vay tiền mà còn làm ảnh hưởng tới quyền lợi cổ đông của Cty.