Pháp luật

Do điều kiện kinh tế khó khăn, năm 1991, HTX Bốc xếp (nay là HTX Hưng Thủy) ở P.Bến Thủy (TP Vinh) tiến hành Đại hội xã viên để rút gọn và thanh lý một số tài sản không cần thiết. Một trong những tài sản còn lại là hơn 4ha đất nông nghiệp khu vực đồng Ngảm. Diện tích đất này được các xã viên canh tác nông nghiệp ổn định đến thời gian gần đây. Năm 2010, UBND tỉnh Nghệ An ra quyết định thu hồi khu đất này để giao cho một DN tư nhân đầu tư kinh doanh khách sạn, nhà ở. Tuy nhiên, khu đất này lại được chính quyền xác định là... đất do UBND phường quản lý và không đền bù cho các xã viên.

Khu đất đang bị tranh chấp của HTX Bốc xếp.

Rút gọn hay giải thể?

Trong đơn gửi XD&PL, đại diện hơn 500 xã viên, bà Lê Thị Quỳnh phản ánh: Năm 1956, thực hiện chính sách của Nhà nước về cải cách ruộng đất, các xã viên đã tích cực góp đất thành lập HTX nông nghiệp Đại Tiến. Năm 1973, thực hiện công cuộc giải phóng miền Nam, HTX nông nghiệp Đại Tiến đã đồng ý chuyển sang làm nhiệm vụ mới là bốc xếp vũ khí, lương thực, nhu yếu phẩm cho chiến trường miền Nam và đổi tên thành HTX Bốc xếp. Số diện tích đất nông nghiệp của HTX được chuyển sang cho HTX Tân Phúc canh tác. Sau năm 1975, công việc của HTX giảm dần, UBND xã Hưng Thủy (nay là P.Bến Thủy) giao cho HTX Bốc xếp khoảng 7 - 8ha đất từ đường Nguyễn Văn Trỗi xuống đồng Ngảm để sản xuất gạch nung. Đến năm 1986, HTX Tân Phúc trả lại cho HTX Bốc xếp hơn 4ha từ Đê cụt đến đồng Ngảm (có sự chứng kiến của Đảng ủy, UBND P.Bến Thủy) để canh tác nông nghiệp.

Do điều kiện sản xuất tiếp tục khó khăn, không có việc làm, ngày 12/8/1991, HTX Bốc xếp tiến hành Đại hội xã viên nhằm thanh lý một số tài sản không cần thiết và rút gọn còn hơn 100 lao động (thường trực tại HTX). Biên bản Đại hội xã viên khẳng định: “Trong thanh lý tài sản: ưu tiên để lại những vật tư cần thiết phục vụ cho sản xuất và quản lý (nguyên trạng khu vực sản xuất VLXD)...”.

Bà Đinh Thị Sáu (thành viên Ban thanh lý tài sản) khẳng định: Đại hội xã viên năm 1991 thực chất là đại hội nhằm rút gọn và thanh lý một số tài sản không cần thiết chứ không phải là giải thể. Bởi, nếu giải thể thì phải thành lập ban giải thể và ra quyết định giải thể, mặc dù không có các tài liệu này nhưng UBND phường vẫn suy diễn là HTX đã giải thể.

Bà Lê Thị Quỳnh, một xã viên bức xúc: Nếu thực hiện dự án an ninh, quốc phòng, phúc lợi xã hội... chúng tôi không có ý kiến gì. Tuy nhiên, ở đây lại lấy đất của chúng tôi để giao cho một DN tư nhân với mục đích kinh doanh nhà ở, khách sạn... mà không bồi thường là vô lý. Nguồn gốc đất là của cha ông góp vào HTX và chúng tôi vẫn canh tác ổn định đến nay.

Xác định lại nguồn gốc đất?

Ngày 05/4/2010, UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 146/QĐ-UBND.ĐC về việc thu hồi gần 30 nghìn m2 đất tại P.Bến Thủy để giao cho Cty TNHH Thành Thái Thịnh thực hiện dự án xây dựng Tổ hợp thương mại khách sạn dịch vụ, nhà ở và biệt thự cao cấp. Diện tích này được xác định là đất do UBND P.Bến Thủy quản lý. Ngày 22/11/2010, UBND tỉnh Nghệ An tiếp tục ban hành Quyết định số 6483/QĐ-UBND về việc phê duyệt chi tiết phương án bồi thường dự án. Theo đó, UBND P.Bến Thủy được hỗ trợ gần 1,6 tỷ đồng, một số xã viên được bồi thường hoa màu trên đất là 1,4 tỷ đồng.

Ông Lê Hữu Hùng - Chủ tịch UBND P.Bến Thủy khẳng định HTX Bốc xếp đã giải thể. Nhưng khi phóng viên yêu cầu cung cấp quyết định giải thể thì ông Hùng lúng túng trả lời là “UBND phường không lưu...”. Trả lời câu hỏi, tài liệu nào chứng minh UBND phường quản lý khu đất hơn 4ha từ năm 1991, ông Hùng cũng không đưa ra được 2 văn bản quan trọng nhất là biên bản giao đất của HTX và quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền. “Bản đồ năm 1989 thể hiện số thửa đất và diện tích đất nhưng không thể hiện loại đất, bản đồ năm 1993 thể hiện số thửa đất và diện tích đất không thể hiện loại đất, bản đồ năm 1999 thể hiện đất SXKD, trồng cây hàng năm, mặt hồ nuôi trồng thủy sản...”, ông Hùng cho biết. Như vậy, có thể nói không có văn bản nào thể hiện việc UBND phường đang quản lý khu đất này.

Mặc dù không có văn bản chứng minh HTX Bốc xếp đã giải thể nhưng tại Văn bản số 94/KT ngày 15/12/2011 của Phòng Kinh tế (UBND TP Vinh) lại suy diễn “HTX đã giải thể, các quyền lợi 583 xã viên qua các thời kỳ đã được giải quyết dứt điểm”. Trái với khẳng định của Phòng Kinh tế, ngày 09/01/2012, UBND P.Bến Thủy có Văn bản số 01/UBND-CT khẳng định: “Qua kiểm tra bàn giao lưu trữ tại phường qua các thời kỳ, UBND P.Bến Thủy không có quyết định giải thể HTX Bốc xếp”.

Ngày 16/02/2012, trao đổi với XD&PL, ông Hà Thanh Tịnh - Phó chủ tịch UBND TP Vinh cho biết: Việc xác nhận nguồn gốc đất là trách nhiệm của UBND phường, họ trình lên chúng tôi căn cứ vào đó để lập phương án đền bù, hỗ trợ. Chúng tôi cũng muốn hỗ trợ cho các xã viên nhưng họ lại không giữ được sổ chia đất của HTX. Điểm mấu chốt là trong biên bản thanh lý tài sản của HTX cũng không hề đề cập đến diện tích hơn 4ha. Nói là UBND phường quản lý nhưng UBND phường cũng không có biên bản bàn giao đất của HTX. Văn bản của Phòng Kinh tế chỉ là ý kiến tham mưu, hiện UBND TP chưa có kết luận cuối cùng về vụ việc. Chúng tôi sẽ tiếp tục cho rà soát lại để tránh sai sót và mang lại quyền lợi cao nhất cho các xã viên theo quy định của pháp luật.