Lao động » Công đoàn

Mặc dù đình công là giải pháp cuối cùng để người lao động (NLĐ) đấu tranh đòi quyền lợi với giới chủ nhưng rất nhiều cuộc đình công diễn ra thời gian qua đều tự phát, không đúng trình tự của pháp luật. Điều này, vừa gây thiệt hại cho DN, vừa không "đòi" được đầy đủ quyền lợi chính đáng cho NLĐ. Muốn bảo vệ mình, NLĐ cần phải học cách đình công đúng luật.

Một cuộc đình công tự phát của công nhân tại KCX Linh Trung 1.

Trong 3 tháng đầu năm 2011, cả nước đã có 103 cuộc đình công xảy ra, trong đó, chủ yếu tập trung ở các tỉnh, thành như Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Dương, Đà Nẵng, Bắc Giang và TP.HCM. Sau những cuộc đình công, DN bị ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu. Còn công nhân (CN) thì chỉ đòi hỏi được cái lợi trước mắt như tăng thêm vài chục nghìn tiền lương, tiền phụ cấp ăn trưa… Nhưng quyền lợi lâu dài, đầy đủ theo đúng quyền lợi của NLĐ lại không "đòi" được. Hơn nữa NLĐ sẽ đối mặt với nguy cơ mất việc, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống vốn đã rất khó khăn. Chị Nguyễn Thị Thanh - CN làm việc tại KCN Linh Trung I cho biết: Thấy công việc vất vả mà lương và phụ cấp thì thấp nên đã mấy lần anh em CN trong Cty tôi đình công đòi tăng lương. Nhưng bực tức thì CN nghỉ việc tập thể thế thôi, chứ có biết luật lệ gì đâu. Khi được Cty đồng ý tăng thêm ít tiền là đâu lại vào đấy thôi mà!

Ai cũng biết, rất nhiều cuộc đình công diễn ra tại các DN trên cả nước trái luật, nhưng câu hỏi làm thế nào và bao giờ NLĐ có thể đình công hợp pháp thì lại không dễ trả lời. Trao đổi về vấn đề đình công đúng luật, ông Huỳnh Phát Đạt, Chủ tịch CĐ Cty Sanofi Aventis (Q.4, TP.HCM) cho rằng: “Thời gian tối thiểu của các bước trước khi đình công mất 15 ngày trong khi bức xúc của NLĐ yêu cầu đòi hỏi phải giải quyết ngay nên xảy ra đình công tự phát là điều khó tránh khỏi”. Theo đúng pháp luật, NLĐ khi muốn tổ chức đình công phải tiến hành qua các thủ tục như: Khi xảy ra tranh chấp phải hòa giải, sau đó lấy ý kiến NLĐ có muốn đình công hay không. Khi NLĐ đồng ý với tỷ lệ trên 50% (đối với DN dưới 300 lao động) thì mới tổ chức đình công. Còn trường hợp có trên 300 lao động thì lấy ý kiến của tổ trưởng, tổ phó sản xuất hoặc CĐ với tỷ lệ đồng ý cũng trên 50%. Và cuối cùng, 5 ngày sau khi lấy ý kiến của NLĐ mới được đình công.

Tuy nhiên, có một điều dễ nhận thấy rằng vai trò của các tổ chức CĐ trong việc tranh đấu đòi quyền bình đẳng cho NLĐ tại các DN còn quá mờ nhạt, khiến bức xúc của NLĐ không được giải quyết. Ông Đạt phân tích: “Hầu hết CĐ cơ sở là tổ trưởng hoặc phó giám đốc, là những người trực tiếp ăn lương và hưởng quyền lợi của DN nên khi xảy ra mâu thuẫn thì CĐ khó thương thuyết. Giải quyết tận gốc vấn đề và đảm bảo quyền lợi cho NLĐ triệt để cần thành lập cán bộ CĐ chuyên trách”. Vì vậy, muốn đình công đúng luật, thì vai trò CĐ là quan trọng. Và “thủ tục giải quyết đình công hiện nay quá rườm rà, mất thời gian trong khi đó bức xúc của NLĐ đã đến đỉnh điểm do vậy, Luật Lao động cần phải nghiên cứu, điều chỉnh thích hợp” - là đề xuất của ông Nguyễn Phước Đại, Chủ tịch CĐ Cty Juki - KCX Tân Thuận.

Đình công đúng luật là điều vô cùng khó. La hét, xúi giục nhau đình công hoặc đập phá chẳng giải quyết được mâu thuẫn mà càng làm vấn đề trầm trọng thêm. Để ngăn chặn những cuộc đình công không đúng trình tự pháp luật, cần tăng cường năng lực cho cán bộ CĐ. Làm tốt điều này, uy tín của tổ chức CĐ sẽ được nâng cao, tạo niềm tin và thu hút NLĐ gia nhập tổ chức CĐ. Trong khi đó, NLĐ cần được trang bị kiến thức, hiểu biết về đình công. Thái độ cầu thị, hợp tác của NLĐ sẽ có kết quả tốt hơn so với đình công tự phát.