Kinh tế » Kinh tế xây dựng

Vẫn biết TCty Xây dựng và Phát triển hạ tầng (LICOGI) đồng thời tham gia thi công trên các công trình trọng điểm như thủy điện Sơn La, Lai Châu, Bản Chát, Bắc Hà… nhưng tôi không ngờ được rằng, để đến được các công trường đó, chúng tôi đã đi trọn một vòng Tây Bắc, xấp xỉ hai nghìn cây số, ròng rã gần một tuần trời. Đó là quãng đường rất dài, nhiều gian khó, một hành trình vắt sức của cả những tay lái thạo địa hình lẫn người ngồi xe say lử lả. Nhưng đó cũng là một cung đường đẹp của đất nước, một hành trình để lại nhiều ấn tượng…

Thuỷ điện Sơn La gần lắm ngày phát điện.

Xuất phát từ Hà Nội, điểm đến đầu tiên của chúng tôi là công trình thủy điện Sơn La trên địa phận huyện Mường La, tỉnh Sơn La, cách Hà Nội hơn 350km. Đứng trước công trình đã lên vóc, lên hình, chúng tôi bị choáng ngợp trước vẻ hoành tráng, đồ sộ... Không choáng ngợp sao được khi công trình đang nắm giữ hàng loạt các kỷ lục như công suất lớn nhất Đông Nam Á (2.400MW), đập bê tông đầm lăn lớn nhất Đông Nam Á (2,7 triệu m3), thời gian thi công ngắn nhất… Không choáng ngợp sao được khi hàng nghìn người lao động nhỏ bé cứ lọt thỏm giữa tầng tầng, lớp lớp bê tông, cốt thép, giữa “rừng” thiết bị cẩu tháp, cần trục, kết cấu thép phi tiêu chuẩn khổng lồ do chính họ vận hành, lắp đặt…

Thủy điện Sơn La lúc này đang bước vào giai đoạn thi công nước rút. Chỉ còn hơn 50 ngày nữa, công trình dự kiến phát điện tổ máy 1. Riêng TCty LICOGI thì đã hoàn thành đến 99% khối lượng công việc của mình. Chẳng biết có phải vì đích ở gần lắm rồi mà giờ đây người LICOGI kể chuyện thi công thủy điện Sơn La cứ nhẹ tênh. Nhưng chúng tôi biết, làm thủy điện ở Sơn La chưa bao giờ dễ dàng. Và càng không dễ dàng khi LICOGI lần đầu tiên đảm nhiệm các hạng mục đập tràn xả lũ, đập không tràn, tường phân dòng hạ lưu công trình thủy điện.

Còn nhớ, tháng 3/2003, TCty LICOGI bắt đầu tiến quân vào công trường và bắt tay ngay vào việc thi công một phần kênh, cống dẫn dòng. Khi đó, LICOGI không tránh khỏi sự bỡ ngỡ. Bởi lâu nay lực lượng cơ giới chỉ tinh nhuệ trong lĩnh vực đào đắp đất, đá, bốc xúc vận chuyển… nhưng ở công trường thủy điện Sơn La, LICOGI phải đảm nhiệm trọn vẹn các hạng mục từ đào đất đá, xử lý nền móng đến thi công bê tông, xây lắp hoàn thiện. Để làm tốt nhiệm vụ, LICOGI vừa phải tập hợp được một đội hình cán bộ, kỹ sư, công nhân nhiệt huyết, vừa phải đầu tư chiều sâu hàng loạt các chủng loại thiết bị chuyên dụng hiện đại, tiên tiến. Thiết bị mới, công việc mới mẻ, cán bộ kỹ thuật trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm… nên đôi khi, hạng mục của LICOGI không đạt được tiến độ máu lửa mà công trường đòi hỏi. Khi đó, đích thân lãnh đạo của TCty và các đơn vị thành viên phải nằm lại công trường “ốp” việc. Rồi thì sự lúng túng ban đầu cũng qua đi. Dần dần LICOGI khẳng định được năng lực sở trường. Tiến độ đào và đắp không chỉ vượt các nhà thầu bạn mà ở phần việc đổ bê tông mái kênh và cống dẫn dòng, một lần nữa, LICOGI áp dụng công nghệ cốp pha trượt (vốn gặt được thành công rực rỡ ở công trường nhiệt điện Phả Lại II), cốp pha tấm lớn, góp phần đẩy tiến độ lên một bậc. Kết quả, hạng mục đã được Hội đồng nghiệm thu nhà nước ghi nhận là bảo đảm tiến độ, chất lượng, kỹ thuật và mỹ thuật.

Trên công trình thuỷ điện Sơn La, LICOGI đào trên 3 triệu mét khối đất đá, thi công trên 500m hầm và 600 nghìn mét khối bê tông.

Phấn kích với thành công ban đầu, LICOGI hào hứng bước vào thi công các hạng mục tiếp theo là đào đất đá móng và vai đập bờ phải, thi công bê tông tràn xả lũ, đập không tràn, tường phân dòng hạ lưu. Ông Chu Văn Tiến - Giám đốc Ban Điều hành TCty LICOGI tại công trình thủy điện Sơn La cho biết: Tính đến thời điểm này, LICOGI đã đào đắp trên 3 triệu m3 đất đá, thi công hơn 500m hầm và trên 600.000m3 bê tông đập. Tùy từng thời điểm, TCty tung vào “chiến trường” những nhà thầu thiện nghệ theo sở trường, thế mạnh của từng đơn vị. Đào đất đá thì có LICOGI 12, thi công bê tông thì có LICOGI 18 chủ lực, đào hầm thì có LICOGI 15… Ông Tiến nhấn mạnh: Tuy lần đầu tiên thi công bê tông đập thủy điện nhưng trước đó, LICOGI 18 luôn là nhà thầu giàu kinh nghiệm trong xây lắp các công trình nhiệt điện lớn nên đã nhanh chóng nắm bắt được quy trình kỹ thuật, thi công đạt tiến độ, bảo đảm chất lượng và đẹp về mỹ thuật. Có thể nói với LICOGI kỹ thuật không phải là thách thức ghê gớm.

Cùng với sự nỗ lực của các nhà thầu thành viên, TCty còn luân phiên cắt cử lãnh đạo cấp cao “nằm vùng” trực tiếp chỉ đạo công trường. Đầu tiên là Phó tổng giám đốc Phạm Trung Tuyến, tiếp đến là Phó tổng giám đốc Ngô Quốc Minh và hiện tại là Phó tổng giám đốc Vũ Duy Quang. Ấy vậy mà lắm khi, các hạng mục của LICOGI vẫn cứ “nằm trong vùng mắt bão”…

Bây giờ hỏi lại đâu là thời khắc ấn tượng nhất trên công trường thủy điện Sơn La, tôi đồ rằng sẽ không ít câu trả lời. Với Phó tổng giám đốc Ngô Quốc Minh có lẽ là thời điểm thi công hầm hành lang tiêu nước (hầm 130,1 trong năm 2006 - 2007). Hầm gấp khúc, nhỏ và dài, điều kiện thi công cực kỳ khó khăn, ở độ sâu luôn luôn ngập nước. Hơn thế, do địa chất đứt gãy, 20m dài hầm bị đất đá sạt trượt gây nguy hiểm cho người và thiết bị thi công. Hiệu quả kinh tế kém, nhà thầu thành viên ngán ngẩm. Vì “màu cờ sắc áo”, vì thương hiệu LICOGI, Ban điều hành TCty phải đứng ra trực tiếp đảm nhiệm thi công hạng mục hầm 130,1 với quan điểm dứt khoát “lỗ cũng phải làm”. Lực lượng đào hầm của LICOGI 10 vừa hoàn thành xuất sắc việc thi công vượt đoạn địa chất đứt gãy ở hầm thủy điện A Vương được điều từ Đà Nẵng ra Bắc. Lực lượng khoan nổ của LICOGI 15 và một vài thợ khoan nổ lành nghề được mời, thuê về. Không ai khác, chính LICOGI đưa ra giải pháp, cứ đào 5m lại làm vòm thép chống sạt, sau đó khoan phun bê tông gia cố vòm hầm, rồi khoan nổ tiếp. Kiên trì và dũng cảm nhích từng bước nhỏ như vậy, cuối cùng LICOGI cũng hoàn thành thi công hầm đạt thiết kế.

LICOGI chế tạo và lắp đặt giàn không gian cho mái Nhà máy thuỷ điện Sơn La.

Còn Phó tổng giám đốc Vũ Duy Quang thì có lẽ “ấn tượng khó phai” với những tháng cuối năm 2009, đầu năm 2010. Theo yêu cầu tiến độ, LICOGI thường xuyên phải duy trì khối lượng thi công rất lớn 15.000 - 16.000m3 bê tông/tháng. Trong khi đó, điều kiện thi công hết sức khó khăn do công trình phát triển lên cao, mặt bằng thi công thu hẹp và phải thi công xen kẽ giữa lực lượng xây lắp LICOGI và lực lượng lắp máy. Có những thời điểm, người và thiết bị của LICOGI phải tạm dừng thi công trong thời gian khá dài để nhường lại hiện trường cho đơn vị lắp máy… Tiến độ các hạng mục của LICOGI đã găng lại càng găng.

Chỉ cho tôi xem nét vững chãi, ngạo nghễ của cẩu tháp MD900, S1000, một người công trường lại khẽ khọt chia sẻ một ấn tượng khác: Cách đây chừng vài tháng, sau một thời gian dài làm việc quá tải, cẩu tháp MD900 - quả đấm thép của LICOGI trên công trường thủy điện Sơn La - “lăn ra ốm”, không thể đảm nhiệm vai trò hỗ trợ lắp đặt các cấu kiện trên cao có trọng lượng lớn… “Người LICOGI vì thế mà mất ăn, mất ngủ, tưởng chừng như ốm theo cẩu luôn…”.

Chiến dịch tiếp nối chiến dịch, tiến độ lúc nào cũng sôi sục, khẩn trương, công việc đầy ắp thách thức… kinh qua môi trường làm việc như vậy, người LICOGI chỉ có sự lựa chọn duy nhất là vượt khó, quyết liệt, quyết tâm hoàn thành các mục tiêu tiến độ chung của công trường. Ông Chu Văn Tiến khẳng định: Đến thời điểm này, tất cả các hạng mục LICOGI đảm nhiệm đều bám sát tiến độ yêu cầu. Cùng với các nhà thầu khác trong tổ hợp nhà thầu, TCty LICOGI đã hoàn thành mục tiêu tích nước công trình thủy điện Sơn La vào tháng 5/2010 và chắc chắn sẽ hoàn thành mục tiêu vận hành tổ máy 1 vào cuối tháng 12/2010.

Tôi biết, với thủy điện Sơn La, LICOGI còn gặt hái được nhiều thành quả khác. LICOGI không chỉ khẳng định được năng lực thi công các hạng mục chính công trình thủy điện mà còn tập hợp, tôi luyện được thế hệ cán bộ, kỹ sư, công nhân kỹ thuật giàu kinh nghiệm trong quản lý, điều hành, thi công công trình thủy điện. Họ đã, đang và sẽ là nòng cốt của TCty trên các mặt trận trọng điểm. LICOGI tự hào đã góp phần làm đẹp hơn cho công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á bằng việc chế tạo, lắp đặt hệ mái giàn không gian hiện đại cho nhà máy chính…

Chia tay thủy điện Sơn La để tiếp tục hành trình dọc nẻo đường Tây Bắc, ngoái nhìn lại con đập dài gần cây số cao sừng sững, nhìn dòng thác trắng sục sôi được tạo bởi nước sông Đà qua cửa xả sâu… chúng tôi thêm khâm phục sức mạnh và lòng quả cảm của những người làm thủy điện. Chúng tôi biết: Thủy điện Sơn La gần lắm ngày phát điện.

Kỳ 2: Thủy điện Lai Châu: Tung hoành sức trẻ.