Đô thị & Nông thôn

Thời gian gần đây, hỏa hoạn xảy ra tại các tòa nhà cao tầng, đặc biệt ở các tòa nhà mới xây không còn là chuyện hiếm gặp khiến nhiều người dân sống trong các khu chung cư nơm nớp lo sợ. Tuy đã được lắp đặt hệ thống báo cháy, chữa cháy nhưng tại sao, mỗi khi xảy ra cháy, các thiết bị trong các tòa nhà này lại không thể phát huy tác dụng?

Từ những bất cập

Hiện nay, qua tìm hiểu tại các chung cư cũ hay chung cư mi ni, thì hệ thống phòng cháy, chữa cháy (PCCC) tại đây so với chung cư mới có nhiều vấn đề phải lo lắng khi mà hệ thống đèn chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn, chống tụ khói, cầu thang thoát nạn, hệ thống chỉ dẫn thoát nạn, quạt hút, quạt đẩy, cửa thông thoáng, trang thiết bị chữa cháy, hệ thống chữa cháy cố định, di động… hầu như không có. Hệ thống báo cháy tự động, tín hiệu báo cháy, cửa chống cháy, cửa chịu nhiệt độ cao với độ kín khít, nhiệt độ giới hạn cho phép đều không đảm bảo đúng tiêu chuẩn… Chính vì thế, khi xảy ra hỏa hoạn, thì tai họa sẽ khó lường.

Tuy nhiên, đối với hệ thống các chung cư cao tầng hiện nay đã chú trọng hơn hệ thống cảnh báo PCCC. Theo tiêu chuẩn Việt Nam, tuỳ theo quy mô, mức độ đầu tư và yêu cầu sử dụng, các nhà cao tầng phải được trang bị các hệ thống, thiết bị PCCC như: Hệ thống phát hiện cháy và báo cháy; hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà cho các trụ, họng nước; hệ thống cấp nước chữa cháy trong nhà cho các họng nước vách tường; hệ thống chữa cháy tự động; hệ thống chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn lối thoát nạn; hệ thống điều áp buồng thang; hệ thống hút khói chủ động; các hệ thống, thiết bị ngăn cháy, chống khói (cửa ngăn cháy, van ngăn cháy); các thiết bị chữa cháy, cứu hộ loại cầm tay, di động. Ngoài ra, các hệ thống, thiết bị khác có liên quan đến PCCC cũng được quy định như: Máy phát điện dự phòng; thang máy cho lực lượng chữa cháy; hệ thống phát hiện khí gas; hệ thống hút khí gas; hệ thống cung cấp nước; hệ thống điều khiển thông gió và điều hoà không khí; hệ thống nghe, nhìn phục vụ quản lý và bảo vệ toà nhà; hệ thống, thiết bị cung cấp và sử dụng điện; hệ thống chống sét, tiếp đất; hệ thống thông tin liên lạc…

Tuy nhiên, thời gian gần đây xảy ra nhiều vụ hỏa hoạn, nhiều chung cư cũng diễn tập PCCC và tá hỏa khi phát hiện ra thiết bị PCCC trong tòa nhà của mình có quá nhiều vấn đề. Một số hộ sống tại KĐT Trung Hòa - Cầu Giấy phản ánh rằng hệ thống bơm nước cứu hoả ở khu họ ở đã không hoạt động từ lâu. Khi bơm nước thấy máy chạy nhưng không thể hút được nước từ bể lên.

Không những thế, nhiều hộ dân ở Hà Nội, TP.HCM cũng phản ánh qua các phương tiện truyền thông đại chúng những sự cố mà họ đã gặp ở chung cư mình sống như: Hệ thống cảnh báo cháy chất lượng kém, đôi khi lại không thể hoạt động dù rất mới; đèn chiếu sáng, đèn chỉ dẫn thoát nạn hoạt động không bảo đảm; bình chữa cháy hỏng, quá hạn sử dụng, hoặc để ở nơi không thuận tiện; hệ thống thu rác không đạt yêu cầu; bể nước không thuận lợi cho xe chữa cháy hút nước…

Chủ đầu tư lơ là?

Hệ thống PCCC được lắp đặt nhưng chất lượng kém có phải do nhà đầu tư muốn giảm kinh phí nên sử dụng sản phẩm tùy tiện, bỏ mặc đằng sau là số phận của hàng trăm người trước cơn giận của “bà hỏa”? Đây là câu hỏi mà nhiều người dân đang hết sức quan tâm và cũng là nỗi lo nơm nớp khi họ vẫn đang sống trong những căn hộ chung cư. Tìm hiểu vấn đề này, chúng tôi được anh Phụng - Phó giám đốc Cty CP PCCC & Đầu tư xây dựng Sông Đà cho biết: Hiện tại, hầu hết các thiết bị PCCC đưa vào công trình nhà cao tầng hiện nay đều là sản phẩm nhập ngoại từ Nhật Bản, Anh, Pháp, Trung Quốc… Các thiết bị chữa cháy rất hiện đại, có thể xác định chính xác địa điểm cháy, báo về tổ trung tâm và phòng điều khiển. Trong tất cả các tòa nhà hiện đại, các hệ thống thiết bị PCCC được kết nối rất thông minh. Tuy nhiên, với những thiết bị chữa cháy và báo cháy hiện nay, chúng ta đều phải nhập ngoại với giá thành cao và bị phụ thuộc.

Cũng tiết lộ về chi phí lắp đặt hệ thống báo cháy và chữa cháy, một vị giám đốc của đơn vị chuyên kinh doanh và lắp đặt hệ thống báo cháy và chữa cháy nhà cao tầng cho biết: Chi phí lắp đặt hệ thống báo cháy và chữa cháy tại một toà cao ốc có khi lên đến cả triệu USD, còn với một toà nhà văn phòng mini cũng mất cả tỷ đồng. Vì vậy, để tiết giảm chi phí, nhiều chủ đầu tư không tuân thủ theo đúng yêu cầu của cơ quan PCCC. Họ muốn công trình phải có lãi cao, nên dễ dàng đưa vào sản phẩm kém chất lượng. Chẳng hạn, thay vì lắp thiết bị báo cháy, chữa cháy chế tạo tại Nhật Bản, Hàn Quốc, đơn vị thi công đưa vào lắp đặt thiết bị của Trung Quốc hay Malaysia với giá rẻ bằng một nửa hay 1/4; hoặc thay vì lắp 4 đơn vị cảm biến nhiệt và cảm biến khói trên một đơn vị diện tích, đơn vị thi công chỉ lắp đặt 1 - 2 đơn vị cảm biến. Làm sai có thể tiết kiệm 50% kinh phí, vì thế mà việc báo cháy tại nhiều toà cao ốc hiện nay hầu như không có mấy tác dụng.

Theo tiêu chuẩn trong nước cũng như quốc tế, hệ thống báo cháy phải lắp 2 lớp, gồm một lớp trên vách trần và một lớp phía dưới. Thế nhưng, tại Việt Nam, để tiết giảm chi phí, “hệ thống báo cháy chỉ được lắp đặt bên dưới, trong khi lớp bên trên vách trần với hệ thống dây điện các loại rất dễ chập cháy lại không có hệ thống cảnh báo. Mặt khác, do thiết bị báo cháy không đúng tiêu chuẩn quy định khiến hệ thống cảnh báo cháy không hoạt động bình thường. Đấy là chưa kể tại phần lớn chung cư hiện nay, chủ đầu tư chỉ chú trọng lắp hệ thống báo cháy ngoài hành lang, trong khi khu vực dễ xảy ra cháy nhất là trong nhà dân lại không có hoặc không được chú trọng nên việc cảnh báo cháy tại các cao ốc chung cư cũng không mấy hiệu quả”, đây là ý kiến mà ông Nguyễn Đức Năng - Giám đốc Cty CP Bình An thẳng thắn đưa ra.

Xảy ra sự cố cháy nổ là điều không ai mong muốn. Nhưng nếu nhìn thấy hệ thống chữa cháy của các cơ quan chức năng hiện nay đang có như không có thang chữa cháy cho các tầng cao, thiếu trụ cấp nước chữa cháy, hệ thống giao thông cản trở… thì trước hết, người dân phải biết tự cứu mình bằng việc nâng cao ý thức phòng chống cháy nổ và thắt chặt hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát lắp đặt thiết bị PCCC tại các tòa nhà cao tầng, chung cư.