Đô thị & Nông thôn » Cơ sở hạ tầng

Hàng năm, miền Trung phải “hứng chịu” nhiều trận lũ lụt gây thiệt hại không nhỏ về người và tài sản, “sống chung với lũ” đã trở nên quen thuộc với người dân dọc dải đất miền Trung. Trước những yêu cầu cấp thiết đó, Quỹ hỗ trợ thiên tai miền Trung thành lập và sau 2 năm hoạt động đã có đóng góp thiết thực cho người dân vùng lũ, đặc biệt là việc vận động tài trợ xây dựng nhà phòng tránh thiên tai. Qua mùa lũ, các công trình đã phát huy được ưu điểm của mình, mỗi công trình là nơi lưu trú tạm thời an toàn cho khoảng 200 - 250 người. Khi lũ rút nó trở lại chức năng là trường học, trạm y tế, nhà sinh hoạt cộng đồng. Các địa phương đều đánh giá cao độ an toàn và chất lượng của công trình, phù hợp với vùng nông thôn, vùng lũ.

Phối cảnh nhà sinh hoạt cộng đồng Khu văn hóa biển Kim Liên, P. Hòa Hiệp Bắc,
Q.Liên Chiểu, TP Đà Nẵng.

Về mẫu thiết kế nhà, Quỹ hỗ trợ thiên tai miền Trung đã phối hợp với Hội Kiến trúc sư Đà Nẵng tổ chức cuộc thi tuyển phương án kiến trúc thiết kế mẫu nhà phòng tránh thiên tai và chọn những phương án tối ưu để xây dựng. Theo đó, các công trình nhà cộng đồng tránh lũ đều được thiết kế 2 tầng có kết cấu đơn giản, vững chãi, sử dụng vật liệu phù hợp với vùng lũ. Mặc dù đã phát huy tác dụng nhưng đây là mô hình tương đối mới nên còn nhiều vấn đề đặt ra. Theo ông, Nguyễn Đăng Lâm - Giám đốc Quỹ thiên tai miền Trung thì ngay sau 2 năm triển khai thực hiện, mô hình này đã phát huy nhanh tác dụng. Trước hết nó khắc phục tình trạng thiếu khu vui chơi giải trí, trạm y tế, trường học cho người dân địa phương, đặc biệt đã giúp người dân tránh lũ an toàn. Tuy nhiên về phần thiết kế cần chú trọng hơn nữa để có thể đáp ứng được cho nhiều người trú ẩn dài ngày khi lũ lụt xảy ra, đặc biệt là bồn chứa nước sạch và nơi dự trữ lương thực.

Bà Phan Thị Hà – nguyên Hiệu trưởng trường tiểu học Lê Thị Xuyến lại trăn trở: Hệ thống điện quá nhiều, sử dụng không hết gây lãng phí, mặt khác các đơn vị phải chịu áp lực về chi phí tiền điện. Bên cạnh đó, hệ thống điện nước nên chọn các nhà thầu tại địa phương vì khi xảy ra hư hỏng dễ liên hệ để sửa chữa. Ngoài ra, vì đây là công trình phòng tránh thiên tai nên hệ thống cửa cần thiết kế nhìn được ra bên ngoài để ứng cứu người dân khi cần thiết.

Một số vấn đề khác được đặt ra khi xây dựng nhà cộng đồng phòng tránh thiên tai như: nên chọn thêm nhà thầu tư vấn thiết kế địa phương theo vùng miền nhằm phát huy tập quán xây dựng và đảm bảo có điều kiện khảo sát thiết kế đáp ứng các yêu cầu về địa chất, khí tượng; xem xét sử dụng chất liệu trong thiết kế chung công trình nhà tránh lũ sao cho phù hợp với điều kiện thực tế của mỗi địa phương; cách thiết kế cầu thang, lối đi cho người khuyết tật, công trình phụ trợ… cũng cần được quan tâm.

Việc hỗ trợ xây dựng các công trình nhà cộng đồng phòng tránh lũ, phục vụ các mục đích an sinh xã hội và chủ động phòng tránh lụt bão đối với các địa phương vùng lũ là rất cấp bách và cần thiết. Hầu hết các công trình đưa vào sử dụng đã có tác dụng thiết thực góp phần phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới ở địa phương. Mùa mưa bão đang đến gần, dải đất miền Trung lại “oằn mình” đối phó với thiên tai, những công trình nhà cộng đồng phòng tránh thiên tai đã phát huy tác dụng tuy nhiên nó còn quá ít so với yêu cầu thực tế.